Xəstəlik və vəziyyət
Endometrioz və endometrioma
Qısa cavab
Endometrioz uşaqlığın daxili qatına bənzər toxumanın uşaqlıqdan kənarda, əsasən yumurtalıqlarda, qarın pərdəsində (peritonda) və bağırsaq ətrafında böyüməsidir. Gənc qadınlarda güclü menstruasiya ağrısının və cinsi əlaqə zamanı ağrının ən çox rast gəlinən səbəblərindəndir. Sonsuzluğa da səbəb ola bilər. Yumurtalıqdakı endometrioz kistası «şokolad kista» (endometrioma) adlanır.
Ümumi tibbi məlumat
Əlamətlər:
- ağrılı menstruasiya;
- cinsi əlaqə zamanı ağrı;
- xroniki çanaq ağrısı;
- sonsuzluq.
Diaqnoz:
- ginekoloji müayinə;
- transvaginal ultrasəs, MRT;
- lazım olduqda laparoskopiya.
Müalicə:
- Ağrı üçün hormon müalicəsi və ya cərrahiyyə.
- Sonsuzluqda yaş, yumurtalıq ehtiyatı, boruların vəziyyəti və xəstəliyin yayılmasından asılı olaraq əməliyyat və ya süni mayalanma seçilir.
- Endometrioma əməliyyatı yumurtalıq ehtiyatını azalda bildiyi üçün süni mayalanmadan əvvəl hər kistanın çıxarılması tövsiyə olunmur. Qərar fərdi verilir.
Dr. Haqverdiyevin praktikasında
- Həkim endometriomanı «hamiləlik planlayanların baş bəlası» adlandırır. «Əməliyyat mütləqdirmi?» sualına ayrıca cavab verir və uyğun hallarda əməliyyatsız yolları müzakirə edir.
- Əməliyyat lazım olduqda iri endometriomalar laparoskopik yolla, yumurtalığı qorumağa çalışmaqla çıxarılır.
- Dərin endometriozda həkim düyünlərin tam çıxarılmasının vacibliyini vurğulayır və bu tip laparoskopik əməliyyatları paylaşır.
Sual-cavab
Endometriozu olan qadın hamilə qala bilərmi?
Bəli. Endometriozu olan bir çox qadın təbii yolla və ya müalicə ilə hamilə qalır. Müalicə yolu xəstəliyin dərəcəsinə və digər amillərə görə seçilir.