Xidmət

Süni mayalanma (IVF/EKO)

Qısa cavab

Süni mayalanmada (IVF, ekstrakorporal mayalanma, EKO) qadının yumurtaları hormon stimulyasiyasından sonra toplanır. Yumurtalar laboratoriyada sperma ilə mayalandırılır. Yaranan embrion bir neçə gün izləndikdən sonra uşaqlığa köçürülür. Stimulyasiyanın başlanğıcından embrion transferinə qədər adətən 2–3 həftə keçir. Süni mayalanma digər üsullar uyğun olmadıqda və ya nəticə vermədikdə seçilir.

Ümumi tibbi məlumat

Hansı hallarda tövsiyə oluna bilər?

Hər iki Fallop borusu tıxalıdır və ya ağır zədələnib.
Ağır kişi amili var: spermanın sayı və ya hərəkətliliyi çox azdır, sperma xayadan cərrahi yolla alınır.
Yumurtalıq ehtiyatı azalıb və ya qadının yaşı irəliləyib.
Endometrioz var.
Yumurtlamanın stimulyasiyası və aşılama nəticə verməyib.
Embrionun genetik testi lazımdır (məsələn, ailədə məlum tək gen xəstəliyi).

Mərhələlər:

Hazırlıq və plan. Müayinələr tamamlanır, stimulyasiya protokolu seçilir.
Yumurtalıqların stimulyasiyası. Adətən 8–12 gün hormon iynələri vurulur. Follikulların böyüməsi ultrasəs və lazım olduqda hormon analizləri ilə izlənir.
Son yetişdirmə (triqqer) iynəsi. Follikullar hazır olanda vurulur. Yumurta toplama bundan təxminən 34–36 saat sonra planlanır.
Yumurta toplama (OPU). Qısa venadaxili anesteziya altında, ultrasəs nəzarətində follikullar iynə ilə aspirasiya olunur.
Laboratoriya mərhələsi. Yumurtalar klassik IVF üsulu ilə və ya ICSI ilə (hər yumurtaya bir spermatozoid yeridilməklə) mayalandırılır. Embrionlar 3–5 gün xüsusi inkubatorlarda izlənir.
Embrion transferi. Seçilmiş embrion nazik kateterlə uşaqlığa köçürülür. Qalan keyfiyyətli embrionlar dondurula bilər.
Luteal dəstək və test. Transferdən sonra progesteron dəstəyi verilir. Hamiləlik qan analizi (beta-hCG) ilə transferdən təxminən 10–12 gün sonra yoxlanılır.

Risklər və məhdudiyyətlər:

Yumurtalığın hiperstimulyasiya sindromu. Müasir protokollar və dondurulmuş transfer strategiyası ilə riski azaldılır.
Çoxdöllü hamiləlik. Riski bir embrion köçürməklə azaldılır.
Yumurta toplama ilə bağlı nadir ağırlaşmalar: qanaxma, infeksiya.
Uşaqlıqdankənar hamiləlik. Nadir hallarda baş verə bilər.
Nəticə vəd edilmir. Hamiləlik şansı qadının yaşından, embrionların keyfiyyətindən, uşaqlığın vəziyyətindən və sonsuzluğun səbəbindən asılıdır. Heç bir mərkəz hamiləliyi əvvəlcədən təmin edə bilməz.

Dr. Haqverdiyevin praktikasında

Göstərişə görə qərar. Həkimin sözləri ilə, süni mayalanma lazım olan xəstələrə edilir, hər istəyənə yox. Əvvəlcə səbəb araşdırılır.
Prosedurları həkim özü aparır. Stimulyasiyanı həkim özü planlayır, yumurta toplamanı və embrion transferini də özü aparır. Xəstə istəsə, prosedur komandadakı qadın həkim tərəfindən aparıla bilər.
Laboratoriya. Mayalanma və embrion mərhələsini komandanın embrioloqları aparır. ICSI-də pyezoelektrik üsuldan da istifadə olunduğu qeyd edilir.
Hər embrion qiymətlidir. Həkim keyfiyyət dərəcəsi aşağı olan embrionların da dəyərli ola biləcəyini vurğulayır.
Transferin vaxtı. Endometrium transfer üçün uyğun görünmürsə, transfer təxirə salına bilər; həkim bunu ayrıca qərar kimi izah edir. Transfer pəncərəsini qaçırmamaq üçün transfer bəzən həftə sonu da aparılır.
İl fəsli. Həkim süni mayalanmanın nəticəsinin fəsillərdən asılı olmadığını, müalicənin yayda da, qışda da aparıldığını qeyd edir.
Hamiləliyin davamı. Süni mayalanmadan sonra yaranan hamiləliklərin izlənməsi də mərkəzdə aparılır.

Sual-cavab

Süni mayalanma prosesi nə qədər çəkir?

Stimulyasiya adətən 8–12 gün çəkir. Yumurta toplamadan embrion transferinə qədər 3–5 gün keçir. Hamiləlik testi transferdən təxminən 10–12 gün sonra edilir. Aktiv mərhələ təxminən bir ay çəkir; dondurulmuş embrion transferi planlanırsa, müddət uzana bilər.

Süni mayalanmanı yayda etmək olarmı?

Bəli. İl fəsli müalicəyə başlamaq üçün maneə deyil. Həkimin müşahidəsinə əsasən nəticə fəsildən asılı deyil.

Süni mayalanma ilə doğulan uşaqlar sağlam olurmu?

Süni mayalanma ilə doğulan uşaqların böyük əksəriyyəti sağlam doğulur. Bəzi risklər daha çox valideynlərin yaşı və sonsuzluğun özü ilə bağlıdır. Bu barədə həkimlə ətraflı danışmaq tövsiyə olunur.

Bir cəhd uğursuz olsa nə edilir?

Uğursuz cəhddən sonra embrionların keyfiyyəti, endometrium, protokol və mümkün digər amillər təhlil edilir. Növbəti addım bu təhlilə görə planlanır.